Gemilerden kaynaklanan plastik atıkları ele alan IMO Eylem Planı, deniz ortamındaki plastik çöpleri azaltmak için bir dizi önlemi tanımlamaktadır.

Uluslararası Denizcilik Örgütü (IMO), mevcut düzenlemeleri geliştirmek ve gemilerden gelen plastik atıkların miktarını azaltmak için yeni önlemler getirmeyi amaçlayan bir eylem planının benimsenmesiyle plastiklerin deniz çevresine getirdiği önemli sorunları ele almaya söz verdi. 

IMO’nun Deniz Ekosistemini Koruma Komitesi (MEPC), gemi faaliyetleri yoluyla okyanuslara gelen plastik atıkların önlenmesine yönelik küresel çözüme katkıda bulunacak olan eylem planını 26 Ekim’de kabul etti. 

Plastik atıkların denizlere boşaltılması, hükümetlerin gemi atıkları için yeterli liman alım tesislerini temin etmelerini zorunlu kılan, Uluslararası Gemilerden Kaynaklanan Kirliliğin Önlenmesi Sözleşmesi (MARPOL) gemilerden kaynaklanan kirliliğin önlenmesi ile ilgili düzenlemelere göre zaten yasaklanmıştır. Atıkların denize boşaltılmasına ilişkin Londra Kongresi ve Protokolü uyarınca, sadece izin verilen malzemeler boşaltılabilir ve bu atıkların, plastik gibi zararlı maddeler içermediğinden emin olmak için tamamen değerlendirilmesi gerekmektedir. 

Denizdeki plastik atıkların oluşturduğu çevre ve sağlık sorunlarına yönelik daha fazla ihtiyacın olduğunun bilincinde olarak, MEPC'deki IMO Üye Devletleri toplantısı, balıkçı gemileri de dahil olmak üzere tüm gemilerle ilgili 2025 yılında tamamlanması gereken eylemleri kabul etmiştir. Eylem planı, IMO’nun okyanuslar üzerindeki BM 2030 Sürdürülebilir Kalkınma Hedefi 14’de (SKH 14) belirlenen hedefleri karşılama taahhüdünü desteklemektedir. 

Denizdeki plastik çöpler denizcilik sektörü için de tehlike oluşturabilir. Örneğin, terk edilmiş veya kaybolan balık ağları pervanelere ve dümenlere karışabilir.

Gemilerden kaynaklanan plastik atıkları önlemek için oluşturulan IMO Eylem Planı

Eylem Planı, denizdeki plastik atıkların, çeşitli kara ve deniz temelli faaliyetlerin bir sonucu olarak deniz çevresine girdiğini belirtir. Makro plastik (örneğin, plastik torbalar, su şişeleri ve olta takımları gibi büyük plastik parçalar) ve mikro plastik (genellikle beş milimetre veya daha küçük boyutlu plastik parçacıklar) atıkların her ikisi de deniz ortamında kalmaktadırlar ve insan sağlığı üzerindeki olumsuz etkilerin yanı sıra, deniz yaşamı ve biyolojik çeşitlilik üzerinde de zararlı etkilere neden olmaktadırlar. Ayrıca, denizdeki plastik çöpler turizm, balıkçılık ve nakliye gibi faaliyetleri olumsuz etkilemektedir. Bu plastik malzemeler, yeniden kullanım veya geri dönüşüm yoluyla ekonomiye katkı sağlama potansiyeline sahiptirler. Gemilerdeki plastik atıkların denize boşaltılmasını önlemek için uygulanan mevcut düzenlemelere rağmen,yapılan çalışmalar, atıkların denize boşaltılmasının devam ettiğini göstermektedir.

 Eylem Planı, IMO'ya belirli sonuçları tanımlamak için bir mekanizma ve bu sonuçlara ulaşmak için anlamlı ve ölçülebilir bir şekilde bir eylem sağlamaktadır. Plan, mevcut politika ve düzenleyici çerçeveler üzerine inşa edilmekte ve bu çerçevelerin geliştirilmesi için fırsatlar tanımlamakta ve gemilerdeki plastik atıkların denize boşaltılmasını önlemek için yeni kısıtlamalar getirmektedir. Bu somut önlemler ve detaylar MEPC 74 tarafından daha fazla dikkate alınacaktır.


Belirlenen bazı önlemler şunları içerir:

  • Gemilerden denize atılan plastik çöpleri engelleme üzerine bir çalışma hazırlamak;
  • Liman kabul tesislerinin ulaşılabilirliğine ve yeterliliğine bakmak;
  • Gıda ve Tarım Örgütü (FAO) işbirliği ile balıkçılık ekipmanlarının işaretlenmesini zorunlu kılmak;
  • Olta takımının kaybını bildirmeyi teşvik etmek;
  • Alınan balıkçılık malzemelerinin kıyı tesislerine teslim edilmesini kolaylaştırmak;
  • Balıkçı teknesi personelinin eğitimi ile ilgili hükümlerin gözden geçirilmesi ve denizcilerde plastik atıkların denizdeki olumsuz etkilerine karşı bilincin oluşturulması;
  • Denizde konteynır kaybını beyan etmek ve kayıp sayısını belirlemek için zorunlu bir mekanizmanın kurulmasının göz önünde bulundurulması
  • Kamu bilincinin arttırılması; ve
  • Özellikle FAO ve BM Ortamı olmak üzere uluslararası işbirliğinin güçlendirilmesi

IMO, yasa dışı, düzenlenmemiş ve bildirilmemiş (IUU) Balıkçılık ve İlgili Konular hakkında FAO/ IMO Geçici Çalışma Grubu aracılığıyla Gıda ve Tarım Örgütü (FAO) dahil olmak üzere BM ortakları ile çalışmaya devam edecektir. Bu ortaklar; Deniz Çevresinin Korunmasının Bilimsel Yönleri Üzerine Çalışan Uzman Grubu (GESAMP) ; BM Çevre Yönetimli Deniz Çöpleri Küresel Ortaklığı (GPML); Birleşmiş Milletler Açık Okyanuslar ve Deniz Hukuku Hakkında Bilgilendirme Süreci (ICP); ve Birleşmiş Milletler Çevre Meclisidir (UNEA)

Gemilerden kaynaklanan plastik atıkları önlemek için oluşturulan IMO Eylem Planı

Eylem planı düzenli olarak gözden geçirilecek ve gerektiğinde güncellenecektir.

Balıkçı teknelerinden kaynaklanan plastik deniz çöplerinin azaltılması

Önlemler şunlardır; 

  • Balıkçı gemileri için IMO gemi kimlik numarasını belli bir boyutta zorunlu kılmak;
  • FAO işbirliği ile, IMO Gemi Kimlik Numarası ile balıkçılık malzemelerinin işaretlenmesini zorunlu kılmak;
  • Ayrıca, bir balıkçı teknesinde bulunan her malzeme için kimlik numarasının kaydedilmesi;
  • Devletleri, herhangi bir akıntı veya kaza sonucu olta takımı kaybına ilişkin bilgi toplamaya teşvik etmek; ve
  • FAO ile işbirliği yaparak, Balıkçı teknelerinin denizde karşılaştıkları metruk gemilerin alınıp liman kabul tesislerine ulaştırılmasının  teşvik edilmesini sağlamak için en iyi yönetim uygulamalarının geliştirilmesi.

Gemilerin denizdeki plastik çöplüğüne olan katkısının azaltılması

Önlemler şunlardır:

  •  MARPOL Ek 5'deki beyannamelerin uygulanmasının, atık yönetim planlarının ve atık kayıtlarının gözden geçirilmesi;
  • Konteyner kaybını beyan etmek ve kayıp sayısını belirlemek için zorunlu mekanizmanın kurulması; 
  • Seyir halinde iken kaybolan konteynerlerin yerlerini bildirme yöntemleri bulmak.

Liman kabul tesislerinin etkinliğinin iyileştirilmesi ve denizdeki plastik atıkların azaltılması

Önlemler şunlardır: 

  • Yeniden kullanım veya geri dönüşümü kolaylaştırmak için liman kabul tesislerinde balıkçılık malzemeleri de dahil olmak üzere,gemilerden gelen plastik atıklar için ayrı bir atık toplama ünitesinin sağlanması;
  • Liman kabul tesislerindeki atık teslimatı için uygulanan MARPOL Ek 5 düzenlemelerinin iyileştirilmesi;
  • Liman kabul tesisleri ile ilgili düzenlemelerin uygulanmasını mali yönden desteklemek için yeni araçların geliştirilmesi;
  • Üye Devletleri, atıkların alınması için limanlarda ve terminallerde yeterli imkanları sağlama konusundaki yükümlülüklerini etkili bir şekilde uygulamalarının teşvik edilmesi.
  • Atıkların karalardaki tesislerde imha edilmesini planlarken, gelişmekte olan küçük Ada Devletleri ve kutup bölgeleri gibi uzak yerler üzerindeki etkisinin de dikkate alınması.

Geliştirilmiş kamubilinci, eğitim ve denizci eğitimi

Önlemler şunlardır: 

  • MO'nun gemilerden kaynaklanan plastik atıkları önleme çalışmalarını desteklemek;
  • Gemiye ait herhangi bir görev verilmeden önce, tüm balıkçı teknesi personelinin, terk edilmiş, kaybolan ya da başka bir şekilde atılan balıkçılık malzemeleri dahil plastik atıklara yönelik deniz ortamı bilinci hakkında temel eğitim almasını sağlamak; 
  • IMO’nun özellikle denizdeki plastik atıkları ele alan çevresel farkındalık eğitim modelini iyileştirmek.

Gemilerden kaynaklanan plastik atıkların daha iyi anlaşılması

Önlemler şunlardır; 

  • MARPOL Ek5’deki, yapılan balıkçılık ekipmanlarının atılması veya kaza sonucu kaybolmasıyla ilgili raporlama verilerinin bayrak devleti tarafından IMO'ya bildirilmesi şartının genişletmesi;
  • Denizdeki atıklar ile ilgili herhangi bir bilimsel araştırma yürüten Üye Devletleri ve uluslararası kuruluşların, gemilerin kirlettiği alanlarla ilgili bilgiler de dahil olmak üzere, bu tür araştırmaların sonuçlarını paylaşmak üzere teşvik edilmesi;
  • Tüm gemilerin makro ve mikro plastik dahil olmak üzere denizdeki plastik atıklar üzerine bir çalışma yürütmesi; 
  • Üye devletleri ve uluslararası kuruluşların, gemilerden kaynaklanan mikro plastiklerin daha iyi anlaşılması için çalışmalar yapmaya davet etmesidir.

Gemilerden gelen plastik atıklarla ilişkili düzenleyici çerçevenin daha iyi uygulanması

Açık analiz yapabilmek amacıyla düzenleyici mekanizmanın geliştirilmesi

Güçlendirilmiş uluslararası işbirliği

  • Birleşmiş Milletler Çevre Ajansı'na (UNEA) bilgi sağlamak; 
  • Birleşmiş Milletler Deniz Atıkları Küresel Ortaklığı (GPML) gibi deniz taşımacılığından kaynaklanan deniz atıkları konusunda faaliyet gösteren uluslararası forumların yanı sıra, FAO ve BM Çevre Ajansı başta olmak üzere diğer Birleşmiş Milletler organları ve ajansları ile çalışmaya devam etmek.

Hedeflenen teknikişbirliği ve kapasite geliştirme

  • IMO’nun teknik işbirliği ve kapasite geliştirme faaliyetleri bağlamında gemilerden kaynaklanan plastik çöplüğü için oluşturulan eylem planıyla ilgili uygulama sorunlarının ele alınması; ve
  • IMO'nun himayesi altında, gemilerden kaynaklanan plastik çöplüğü için oluşturulan eylem planını desteklemek üzere, dışarıdan finanse edilen büyük projelerin oluşturulması.

 

IMO - Uluslararası Denizcilik Örgütü - gemilerin güvenliği ve deniz kirliliğinin önlenmesi sorumluluğunu taşıyan Birleşmiş Milletler ihtisas ajansıdır.

Bu İçeriğe Tepki Ver (en fazla 3 tepki)

Facebook Yorumları



Disqus Yorumları