Gemilerde bulunan makine sistemleri uzun saatler boyunca ve maksimum verimle çalışmak üzere tasarlanmıştır. Makinelerde yaşanan en yaygın ve en yüksek enerji kaybı, ısı enerjisi şeklindedir. Makinelerin arızalanmasını veya bozulmasını önlemek için, açığa çıkan bu ısı enerjisi, merkezi soğutma suyu sistemi gibi bir soğutma ortamı tarafından azaltılmalı veya uzaklaştırılmalıdır.

Gemilerde kullanılan iki tip soğutma sistemi vardır: 

1. Deniz Suyu soğutma sistemi: Makine sistemlerinde, ısı eşanjörleri için soğutma ortamı olarak doğrudan deniz suyu kullanılır. 

2. Tatlı su veya merkezi soğutma sistemi: Tatlı su, kapalı devrelerde makine dairesindeki sistemleri soğutmak için kullanılır. Makine soğutulduktan sonra ısı eşanjöründen dönen tatlı su, bir deniz suyu soğutucusunda deniz suyu ile daha da soğutulur.

Merkezi Soğutma Sistemini Anlamak

Yukarıda bahsedildiği gibi; merkezi soğutma sisteminde, gemilerdeki tüm çalışan makineler dolaşımdaki tatlı su kullanılarak soğutulur. Bu sistem üç farklı devreden oluşur:

 Deniz suyu devresi

Deniz suyu, kapalı devredeki tatlı suyu soğutmak için büyük deniz suyu soğutmalı ısı eşanjörlerinde bir soğutma ortamı olarak kullanılır. Sistemin merkezi soğutucusudurlar ve genelde çift yönlü olarak kurulurlar.

Düşük sıcaklık devresi (L.T)

Düşük sıcaklık devresi (L.T devresi), düşük sıcaklık bölmesindeki makinelerde kullanılır ve bu devre doğrudan merkezi deniz suyu soğutucusuna bağlıdır; bu nedenle sıcaklığı, yüksek sıcaklık devresinden (H.T devresi) düşüktür. L.T devresi yedek sistemlerin tümünden oluşur.

Sistemdeki toplam düşük sıcaklıklı tatlı su miktarı ile yüksek sıcaklıklı tatlı su miktarı her iki sistemde de ortak olan bir genleşme tankı tarafından dengede tutulmaktadır.

Bu sistemler için kullanılan genleşme tankı, tatlı su (F.W) dolum pompası kullanılarak hidrofor sisteminden veya distile su tankından doldurulur.

 Yüksek sıcaklık devresi (H.T)

Merkezi soğutma sistemindeki H. T devresi temel olarak sıcaklığın oldukça yüksek olduğu ana motorun ceket suyu sisteminden oluşur. H.T su sıcaklığı düşük sıcaklıklı tatlı su ile ayarlanır ve sistem genelde ana motorun ceket suyu sistemi, tatlı su jeneratörü, bekleme durumundaki dizel jeneratör(DG), salmastra kutusu için olan yağlama yağı filtresi ve drenaj tankının birleşiminden oluşur.

Yüksek sıcaklıklı soğutma suyu, biri kullanımda ve bir bekleme modunda olan iki elektrikli soğutma suyu pompası ile devir daim edilir. 

Yedek dizel jenaratörü ise kullanımdaki dizel jeneratörünün dolaşım sistemi tarafından sıcak tutulur.

 Ana motor durdurulduğunda, dizel jeneratörden gelen H.T soğutma suyu ile sıcak tutulur. Bu yeterli değilse, su buharla ısıtılan tatlı-su ısıtıcısı ile ısıtılabilir.

 Genleşme Tankı

Tatlı su merkezi soğutma sisteminin kapalı devresindeki ısı kaybı, termal genleşme nedeniyle artan basıncı da absorbe eden genleşme tankı ile sürekli olarak telafi edilir.

 Sıcaklık Kontrol Vanaları

H.T devresi tarafından absorbe edilen ısı, sıcaklık kontrol valfi bağlantısından L.T devresine aktarılır.

 Ana motor soğutma suyunun çıkış sıcaklığı,iki merkezi soğutma sistemindeki su sıcaklık kontrol valfleri vasıtasıyla karıştırılarak,85-95 ° C'de sabit tutulur.

 Önemli Hatırlatmalar

l   Sistemdeki soğutma suyu kimyasallarla arıtılmalıdır.

l   Merkezi soğutma sisteminin yapısı genelde içme ve yıkama suyu ile doldurulmuş tatlı su genleşme tankından veya tatlı su dolum pompası kullanılarak distile su tankından yapılır.

l   Sistemin daha fazla miktarda su ile doldurulması gerekiyorsa, bu, L.T sistemi bağlantısı aracılığıyla distile su tankından tatlı su dolum pompası ile sağlanmalıdır.

l   Tatlı-su soğutma suyu giriş ve çıkış vanalarının kapatılmasını gerektiren ana motorun onarımı /bakımı sırasında, tatlı su soğutma pompası ve yüksek sıcaklık sirkülasyonu durdurulmalı ve kontrol vanasına giden hava kapatılmalıdır.

l   Bekleme durumunda, dizel jeneratörlerden transfer edilen fazla ısı tatlı su jeneratörünün çalışması için kullanılabilir. Tatlı su jeneratörünün buharlaşma bölümünü besleyen su girişinde, fazla yüklü orifis, az yüklü orifis ile değiştirilmelidir, bu kısımda üreticinin talimatlarına bakınız.

l   Dolaşım hızı deniz suyu sıcaklığına, motor yüküne, pompalar arasındaki basınç düşüşüne ve sistemden uzaklaştırılması gereken ısıya bağlıdır. Dolaşım hızı bir veya daha fazla pompanın çalıştırılmasıyla ayarlanabilir.

l   Genellikle, iki tatlı-su pompası çalıştırılır ve pompalardan birinin arızalanması durumunda yedek bir pompa hızlı kurulum için yakın bir yerde depolanır.

l   Tatlı su sistemindeki merkezi soğutucular, genellikle titanyum malzemeden yapılmış levha tipindedir.

l   El ile temizleme durumunda, tatlı su giriş ve çıkış vanaları kapatılmalıdır. Deniz suyu (S.W) tarafının kimyasal temizliği durumunda, tatlı su tarafı açık tutulabilir.

 Merkezi soğutma sisteminin avantajları

l   Düşük bakım maliyeti: Sistem temiz suyla çalıştığından, temizlik, bakım ve parça değişimi azalır.

l   Daha az korozyon( paslanma): Deniz suyu sistemi sadece orta kısımda olduğundan, boruların ve vanaların korozyonu azalır.

l   Daha hızlı sıvı akışı, dolayısıyla daha iyi ısı değişimi: Tatlı su sisteminin sağladığı daha yüksek hız, boru miktarının azalmasına ve düşük montaj maliyetine neden olur.

l   Daha ucuz malzemelerin kullanımı: Korozyon ihtimali azaldığından, vana ve boru hatları için pahalı malzemeler gerekli değildir.

l   Sabit sıcaklık seviyesi korunur: Kontrol edilen sıcaklık deniz suyu sıcaklığından bağımsız olduğundan, makinelerin yıpranmasının azaltılmasına yardımcı olan sabit sıcaklık korunur.

l   Motor parçalarının daha az aşınması: Su ceketi, soğuğa bağlı korozyonu önlemek için sıcak tutulduğundan silindir gömleği daha az aşınır.

l   İnsansız makine dairesi için ideal: Merkezi soğutma sisteminin sunduğu daha yüksek güvenilirlik ve sıcaklık kontrolü, insansız makine dairesi için ideal bir seçimdir.

 Merkezi soğutma sisteminin dezavantajları

l   Yüksek kurulum maliyeti

l   Düşük sıcaklığın sınırlandırılması

Bu İçeriğe Tepki Ver (en fazla 3 tepki)

Facebook Yorumları



Disqus Yorumları